Een examen is een beoordeling door een
leraar, jury, examinator of externe controle om te zien of
een kandidaat, student, leerling de aangeboden leerstof
voldoende heeft verwerkt, of de opleiding met goed gevolg
heeft doorlopen. Het examen kan zowel mondelinge,
schriftelijke als praktische onderdelen bevatten. Enkele
voorbeelden:
Het eindexamen van middelbare scholen in Nederland.
Het eindexamen is het afsluitende examen van een studierichting of opleiding.
In Nederland wordt daarmee doorgaans bedoeld: het Centraal Examen ter afsluiting van een opleiding (vmbo, havo, vwo) aan het voortgezet onderwijs.

vmbo
In het vmbo is het eindexamen als volgt samengesteld:
Basisberoepsgerichte leerweg (BB) een CSPE (centraal schriftelijk en praktisch examen) en een CSE (centraal schriftelijk examen) uitsluitend voor de AVO-vakken;
Kaderberoepsgerichte leerweg (KB) een CIE (centraal integratieve eindtoets) voor het beroepsgerichte vak en een CSE (centraal schriftelijk examen) voor het beroepsgerichte vak en voor de AVO-vakken. De school kan met ingang van het schooljaar 2005-2006 er voor kiezen om het examen van het beroepsgerichte vak een CSPE in plaats van een CIE en CSE aan te bieden;
Theoretische leerweg (TL) een CSE (centraal schriftelijk examen) voor de AVO-vakken.
Examenpakket vmbo
Afhankelijk van de gekozen vakrichting zijn de volgende examenvakken verplicht:
Basis- en kaderberoepsgerichte leerweg
sector techniek:
verplicht: Ne, En, Ma, Wi, Nask1, afd vak, KV1, LO
sector economie:
verplicht: Ne, En, Ma, Ec, afd vak, KV1, LO, plus een nog niet gekozen vak:
keuze: Fa / Du of Wi
sector landbouw:
verplicht: Ne, En, Ma, Wi, afd vak, KV1, LO, plus een nog niet gekozen vak:
keuze: Nask1 of Bi
sector zorg en welzijn:
verplicht: Ne, En, Ma, Bi, afd vak, KV1, LO, plus een nog niet gekozen vak:
keuze: Wi of Ak of Ma2 of Gs
theoretische leerweg:
verplicht: Ne, En, Ma, KV1, LO, plus:
sector techniek: Wi + Nask1 + 2 uit Fa / Du / Bi / Ec / Ak / Gs / Ma2 / Nask2
sector zorg en welzijn: Bi + Wi of Ak of Gs of Ma2 + 2 uit Fa / Du / Wi / Nask1 / Ec / Ak / Gs / Ma2 / Nask2
sector economie: Ec + Fa of Du of Wi + 2 uit Fa / Du / Wi / Nask1 / Bi / Ak / Gs / Ma2 / Nask2
sector landbouw: Wi + Nask1 of Bi + 2 uit Fa / Du / Nask1 / Bi / Ec / Ak / Gs / Ma2 / Nask2
leerwerktraject (BB):
verplicht: Ne + afd vak
Scholieren die klachten hebben over vragen, organisatie etc. bij het examen kunnen contact opnemen met het Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS).
Hoger onderwijs
In het hoger onderwijs omvat een eindexamen dikwijls een eindwerk. In de nieuwe bachelor-masterstructuur is de "meesterproef" zelfs een verplicht onderdeel van alle Master-opleidingen. Voor HBO-instellingen lopen studenten op de afstudeerstage en hebben een afstudeerscriptie afgeleverd.
De examens voor de centrale examencommissie in Vlaanderen.
De Examencommissie van de Vlaamse Gemeenschap, vroeger de Middenjury, is een instelling die examens inricht voor iedereen die om de een of andere reden geen diploma heeft behaald in het gewone onderwijssysteem, bijvoorbeeld door schoolmoeheid of een bewuste keuze voor huisonderwijs.
Kandidaten bereiden zich op de examens voor door de leerstof zelf en/of met de hulp van anderen in te studeren. Dit kan in de vorm van privé-onderwijs, volwassenenonderwijs of schriftelijke cursussen (bijvoorbeeld Begeleid individueel studeren). Op die manier kan men bij de afdelingen van de examencommissie verschillende getuigschriften en diploma's behalen, variërend van een getuigschrift van het basisonderwijs tot het diploma secundair onderwijs.
In het hoger onderwijs kan men zich voor elke (erkende) studierichting inschrijven met een 'examencontract'. Men volgt dan niet de lessen, maar legt wel examen af.
Daarnaast bestaan er ook bij andere ministeries examencommissies voor de toelating tot bepaalde beroepen, bijvoorbeeld: boswachter, griffier, landmeter, verkeersleider, sluiswachter, enzovoort.
Nederland kent iets dergelijks voor het voortgezet onderwijs: de Staatsexamencommissie.
Indeling
Momententeel (2007-2008) bestaan er vier afdelingen.
de EERSTE afdeling leidt tot:
het getuigschrift van de eerste graad (basisopties en beroepsvoorbereidend leerjaar)
het getuigschrift van de tweede graad (alle onderwijsvormen)
de TWEEDE leidt tot: ASO
het diploma secundair onderwijs - algemeen secundair onderwijs
getuigschrift over de basiskennis van het bedrijfsbeheer
het DERDE tot: TSO-KSO-BSO
het diploma secundair onderwijs - technisch secundair onderwijs, kunstsecundair onderwijs en beroepssecundair onderwijs
getuigschrift over de basiskennis van het bedrijfsbeheer
het VIERDE tot:
het diploma in de ziekenhuisverpleegkunde
het diploma in de psychiatrische verpleegkunde
het toelatingsattest tot de vierde graad van het secundair onderwijs
Actuel informatie is af te halen op de officiële website. Daar staan leerprogramma's, voorbeelden en verder informatie te download.
De examens aan een hogeschool of universiteit.
Een hogeschool is een onderwijsinstelling voor hoger onderwijs.
Organisatie hogescholen in Nederland en België
Het type onderwijs dat in een hogeschool wordt georganiseerd is in Nederland en Vlaanderen verschillend. In Nederland is een hogeschool een instituut voor hoger beroepsonderwijs. In Vlaanderen is een hogeschool verantwoordelijk voor alle hoger onderwijs buiten de universiteit: de professionele bachelor-opleidingen (het vroegere hoger onderwijs één cyclus of graduaat) en de academische bachelors en -masters die voorheen als hoger onderwijs twee cycli werden georganiseerd.
Vergelijk Hogeschool en College
Soortgelijk aan hogeschool in Nederland en Vlaanderen is de College in de Verenigde Staten. Een Amerikaanse college is een instituut voor hoger onderwijs, welke geaccrediteerd is om academische graden te verlenen. Echter, het is kleiner dan een universiteit en verleent alleen associate of bachelor degrees. Daarentegen is een Highschool in de Verenigde Staten echter geen 'hogeschool' maar synoniem aan Voortgezet onderwijs in Nederland of Secundair onderwijs in Vlaanderen.
Overzicht hogescholen
Zie ook: Lijst van hogeronderwijsinstellingen in België en Lijst van hogeronderwijsinstellingen in Nederland
Vlaamse hogescholen
Hieronder staan alle 22 hogescholen in Vlaanderen die zijn lid van VLHORA (de Vlaamse Hogescholenraad) of erkend zijn bij de Vlaamse overheid (Departement Onderwijs) als hogeschool:
Arteveldehogeschool (Gent)
EHSAL - Europese Hogeschool Brussel (Brussel)
Erasmushogeschool Brussel (Brussel)
Groep T Hogeschool (Leuven)
Hogere Zeevaartschool Antwerpen (Antwerpen)
Hogeschool Antwerpen (Antwerpen)
Hogeschool Gent (Gent)
Hogeschool Sint-Lukas Brussel (Brussel)
Hogeschool voor Wetenschap & Kunst (Brussel-Gent-Leuven-Mechelen)
Hogeschool West-Vlaanderen (Brugge-Oostende-Kortrijk)
IRIS Hogeschool Brussel (Brussel)
Karel de Grote-Hogeschool (Antwerpen)
KHBO - Katholieke Hogeschool Brugge-Oostende (Brugge)
Katholieke Hogeschool Brussel (Brussel)
Katholieke Hogeschool Kempen (Geel)
Katholieke Hogeschool Leuven (Leuven - Diest)
Katholieke Hogeschool Limburg (Diepenbeek)
Katholieke Hogeschool Mechelen (Mechelen)
Katholieke Hogeschool Sint-Lieven (Gent)
KATHO - Katholieke Hogeschool Zuidwest-Vlaanderen (Kortrijk)
Lessius Hogeschool (Antwerpen)
Plantijn-Hogeschool van de provincie Antwerpen (Antwerpen)
Provinciale Hogeschool Limburg (Hasselt)
XIOS Hogeschool Limburg (Diepenbeek)
Veel van de bovenstaande hogescholen zijn in 1995-1996 ontstaan door fusie en samenvoeging van voorheen een veel groter aantal afzonderlijke hogescholen, zoals conservatoria, normaalscholen, verpleegstersscholen, scholen voor industrieel ingenieurs, tolken, handelshogescholen, technische hogescholen, landbouwhogescholen, etc.
Enkele scholen in het Vlaamse en Brusselse landsgedeelte worden evenwel niet georganiseerd van overheidswege uit en zijn als dusdanig niet erkend, doch bieden zij op zowel Bachelor als Master niveau opleidingen aan die voornamelijk in het Engels doorgaan.
Antwerp International Business School (Antwerpen)
BBA Business School of Hotel Management (Brussel)
Boston University (Brussel)
Brussels Business School (Brussel)
United Business Institutes (Brussel)
Franstalige hogescholen in België
Haute Ecole "Francisco Ferrer" de la Ville de Bruxelles
Haute Ecole "Galilée" (Bruxelles)
Haute Ecole de la Communauté Française "Paul Henri Spaak" (Brussel)
Haute Ecole "Lucia De Brouckère" (Brussel)
Haute Ecole Libre de Bruxelles "Iliya Prigogine" (HELB)
Haute Ecole ICHEC – ISC Saint-Louis - ISFSC (Brussel)
Haute Ecole de Bruxelles (HEB)
Haute Ecole EPHEC (Bruxelles)
Haute Ecole "Léonard de Vinci" (Brussel)
Haute Ecole Institut Supérieur d'Enseignement Libre Liégeois (ISELL)
Haute Ecole de la Ville de Liège
Haute Ecole Mosane d'Enseignement Supérieur (HEMES) (Luik)
Haute Ecole de la Province de Liège "André Vésale"
Haute Ecole de la Province de Liège "Rennequin Sualem"
Haute Ecole de la Province de Liège "Léon-Eli Troclet"
Haute Ecole de la Province de Namur (Namen)
Haute Ecole de la Communauté Française de Namur "Albert Jacquard"
Haute Ecole d'Enseignement Supérieur de Namur (IESN)
Haute Ecole Namuroise Catholique (HENaC)
Haute Ecole Provinciale de Charleroi - Université du Travail
Haute Ecole Catholique Charleroi-Europe
Haute Ecole de la Communauté Française du Luxembourg "Shuman" (Aarlen)
Haute Ecole Catholique du Luxembourg "Blaise Pascal" (Aarlen)
Haute Ecole de la Communauté Française du Hainaut (Bergen)
Haute Ecole Provinciale de Mons-Borinage
Haute Ecole "Roi-Baudouin" (Bergen)
Haute Ecole Libre du Hainaut-Occidental (HELHO) (Doornik)
Haute Ecole provinciale du Hainaut-Occidental (HEPHO) (Doornik)

Nederlandse hogescholen
Een hogeschool is in Nederland toegankelijk wanneer men minimaal een MBO- of Havo-diploma in het bezit heeft. Vóór de invoering van de mammoetwet was hier een hbs-diploma voor nodig. De precieze definitie van wat een hogeschool is en wat niet, heeft door de tijd heen verschillende veranderingen ondergaan. Zo kende men in Nederland ooit de Technische Hogeschool Delft, Landbouwhogeschool Wageningen en de Nederlandse Economische Hogeschool, toen technische en economische opleidingen nog niet als universitair beschouwd werden. Toen deze instellingen (die al op universitair niveau onderwijs verzorgden) zich universiteit mochten noemen, konden instellingen voor hoger beroepsonderwijs zich "hogeschool" gaan noemen.
Hogescholen in Nederland kunnen worden erkend door het Nederlandse Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. Een hogeschool kan 'bekostigd' of 'aangewezen' zijn. In het eerste geval ontvangt de hogeschool financiering van de overheid, voor de andere houdt de registratie slechts erkenning in. De lijst met bekostigde hogescholen is als bijlage opgenomen in de Wet op het Hoger Onderwijs en Wetenschappelijk Onderzoek (WHW). Alle erkende opleidingen dienen volgens de WHW geregistreerd te staan in het Centraal Register Opleidingen Hoger Onderwijs (CROHO). Hierbij wordt aangegeven of de opleiding 'bekostigd' of 'aangewezen' is. Er is een verschil tussen de status van de hogeschool en de opleiding. Het is daarom mogelijk dat een aangewezen opleiding geregistreerd staat bij een bekostigde hogeschool.
Van de hogescholen die bekostigd worden is een deel erkend lid van de HBO-raad (vereniging van hogescholen in Nederland).
Bekostigde hogescholen en lid van de HBO-raad:
Aeres Groep Christelijke Hogeschool Dronten (Dronten)
Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten (Amsterdam)
ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten (Arnhem)
Avans Hogeschool (Breda, 's-Hertogenbosch, Tilburg)
Christelijke Hogeschool Ede (Ede)
Christelijke Hogeschool Nederland (Leeuwarden)
Christelijke Hogeschool Windesheim (Zwolle)
Codarts, Hogeschool voor de Kunsten (Rotterdam)
Design Academy Eindhoven (Eindhoven)
Fontys Hogescholen (Eindhoven, Tilburg, Venlo, 's-Hertogenbosch, Veghel, Sittard, Roermond, Amsterdam & Wageningen)
Gereformeerde Hogeschool (Zwolle)
Gerrit Rietveld Academie (Amsterdam)
Haagse Hogeschool / Technische Hogeschool Rijswijk (Den Haag, Rijswijk)
Hanzehogeschool Groningen (Groningen)
HAS Den Bosch ('s-Hertogenbosch)
Hogeschool Domstad, katholieke lerarenopleiding basisonderwijs (Utrecht)
Hogeschool Drenthe (Emmen, Assen & Meppel)
Hogeschool Driestar educatief (Gouda)
Hogeschool Edith Stein/Onderwijscentrum Twente (Hengelo)
Hogeschool Helicon (Zeist)
Hogeschool INHOLLAND (Alkmaar, Delft, Den Haag, Diemen, Haarlem & Rotterdam)
Hogeschool IPABO Amsterdam Alkmaar (Amsterdam)
Hogeschool Larenstein (Velp)
Hogeschool Leiden (Leiden/Rotterdam)
Hogeschool Rotterdam (Rotterdam)
Hogeschool Utrecht (Utrecht)
Hogeschool van Amsterdam (Amsterdam)
Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (Arnhem, Nijmegen; HAN)
Hogeschool van Beeldende Kunsten, Muziek en Dans (Den Haag)
Hogeschool Van Hall Larenstein (Leeuwarden, Velp & Wageningen)
Hogeschool voor de Kunsten Utrecht (Utrecht; HKU)
Hogeschool Zeeland (Vlissingen, Terneuzen)
Hogeschool Zuyd (Heerlen, Maastricht & Sittard)
Hotelschool Den Haag (Den Haag)
Interactum p/a Hogeschool Domstad (Utrecht)
Iselinge Educatieve faculteit (Doetinchem)
Katholieke PABO Zwolle (Zwolle)
NHTV internationale hogeschool Breda (Breda)
Noordelijke Hogeschool Leeuwarden (Leeuwarden)
PC Hogeschool Marnix Academie(Utrecht)
Pedagogische Hogeschool De Kempel (Helmond)
Saxion Hogescholen (Enschede, Deventer, Apeldoorn)
Stoas Hogeschool (Dronten, 's-Hertogenbosch, Wageningen)
Van Hall Instituut (Leeuwarden)
Bekostigde hogescholen niet lid van de HBO-raad:
Christelijke Agrarische Hogeschool (Dronten)
Hogeschool Diedenoort (Wageningen)
Hogeschool voor Economische Studies (HES, Amsterdam)
Aangewezen hogescholen die zijn erkend door de overheid maar geen financiering ontvangen:
Azusa theologische hogeschool (Amsterdam)
B.V. Hogeschool Delta (Deventer)
Bourdon Hogeschool voor Muziek (Gouda)
Business School Nederland/ Business School Netherlands (Buren)
EuroCollege Hogeschool (Rotterdam)
Instituut Brouwer (Almere)
ITV Hogeschool voor Tolken en Vertalen (Utrecht)
HBO Nederland (Arnhem)
Hogeschool Dirksen B.V. (Arnhem)
Hogeschool DOC (Alkmaar, Eindhoven, Emmen, Rotterdam)
Hogeschool GEO (Apeldoorn)
Hogeschool Hanzesteden (Deventer)
Hogeschool ISBW B.V. (Utrecht)
Hogeschool IVA Driebergen (Driebergen)
Hogeschool KBK (Rotterdam)
Hogeschool NCOI (Doetinchem, Rotterdam)
Hogeschool Management Documentaire Informatievoorziening (HMDI, Woerden)
Hogeschool Notenboom (Eindhoven)
Hogeschool Praehep (Almere)
Hogeschool Rens & Rens (Hilversum, in 2005 failliet gegaan)
Hogeschool Schoevers (Den Haag)
Hogeschool Schumann Akademie (Zwolle)
Hogeschool Thim van der Laan (Nieuwegein)
Hogeschool Thorbecke (Almelo)
Hogeschool Tio (Hengelo)
Hogeschool West-Nederland voor Vertaler en Tolk (Den Haag)
Hogeschool Wittenborg (Deventer)
InterCollege Business School (Utrecht en Den Haag)
LOI Hogeschool (Leiderdorp)
Markus Verbeek Opleidingen Stichting Hoger Onderwijs (Amsterdam)
Nationale Luchtvaart School (Beek)
NEA Transport Hogeschool (Utrecht)
NTA-Academie (Groningen)
Hogeschool NTI (Leiden)
PBNA-HBO (Arnhem)
Stichting ABC Hogeschool Dordrecht en Omstreken (Dordrecht)
Stichting Hieronymus Hogeschool voor Vertalen (Arnhem, Utrecht)
Stichting Hogere Opleidingen 'Bandoera' (Groningen)
Stichting Hoger Onderwijs NOVI (Amsterdam)
Stichting Hoger Onderwijs voor Bedrijfskundige Informatiekunde (Amsterdam)
Stichting Amsterdamse Balletacademie (Amsterdam)
TMO, Hogeschool voor Modemanagement (Doorn)
Het toelatingsexamen voor opleidingen (bijvoorbeeld in het kunstonderwijs) of beroepen (bijvoorbeeld voor de Politie).
Een toelatingsexamen is een examen waarbij de deelnemer na het voldoende afleggen wordt toegelaten tot bijvoorbeeld een opleiding of beroep of club.
In het Nederlands en Vlaams schoolsysteem worden toelatingsexamens onder meer toegepast op leerlingen die toegang willen tot een conservatorium of kunstacademie. Ook voor toelating tot een topsportschool geldt een streng toelatingsexamen.
In het Vlaamse hoger onderwijs zijn sommige opleidingen slechts toegankelijk na toelatingsexamen, zo bijvoorbeeld de Koninklijke Militaire School en de opleiding veearts en (tand-)arts. Ook alle hoger kunstonderwijs kan pas na een toelatingsexamen, daar meestal auditie genoemd.
Het tegenovergestelde is een eindexamen wat afsluitende examen is van een studierichting of opleiding.
Het Centraal Examen van middelbare scholen in Nederland.
Het Centraal Examen (CE) is het afsluitende eindexamen van het Voortgezet onderwijs in Nederland.
Voor Vlaanderen, zie centrale examencommissie.
Inhoud [verbergen]
1 Wanneer
2 Soorten
3 Vakken met een Centraal Examen
3.1 vmbo BB en KB
3.2 vmbo GL
3.3 vmbo TL
3.4 havo
3.5 vwo
4 Bronnen/noten/referenties
5 Zie ook
6 Externe links
Wanneer
Het praktijkgedeelte van het CE (voor vmbo BB en KB) begint eind maart/begin april.
Het schriftelijke gedeelte van het CE wordt afgenomen in 3 tijdvakken.
Het eerste tijdvak is in de tweede helft van mei. Hierin worden voor iedereen alle examens afgenomen, op de scholen en vavo-instellingen (volwassenenonderwijs).
Het tweede tijdvak is in de tweede helft van juni. Deze duurde in 2005 slechts 3 dagen. Dit tijdvak is bedoeld voor kandidaten die door overmacht tijdens het eerste tijdvak niet een of meerdere examens konden afleggen of voor herkansingen. De examens worden voor bepaalde vakken door de scholen/vavo-instellingen afgenomen, en voor bepaalde vakken door de staatsexamencommissie.
Het derde tijdvak vindt plaats in de tweede helft van augustus. Hierin worden de examens uitsluitend door de staatsexamencommissie afgenomen. Het derde tijdvak is, net als het tweede, voor kandidaten die het examen nog niet hebben kunnen voltooien, of nog een herkansing te goed hebben.
Soorten
Het CE kent verschillende soorten toetsen.
Het vmbo BB en KB kennen voor de praktijkvakken een CSPE (Centraal Schriftelijk en Praktisch examen) en uitsluitend voor de AVO-vakken (Algemeen Vormende vakken) een CSE (Centraal Schriftelijk Examen).
vmbo GL, vmbo TL, havo en vwo hebben alleen een CSE (Centraal Schriftelijk Examen)
In het vmbo geldt voor enkele nieuwe beroepsgerichte vakken, zoals grafimedia, techniek-breed, technologie in de gemengde leerweg, ict-route, SDV (sport, dienstverlening en veiligheid) en drie intersectorale vakken een SPE (Schriftelijk en Praktisch examen). Dit examen vormt, ondanks dat het centraal wordt afgenomen, een onderdeel van het schoolexamen.
Vakken met een Centraal Examen
De schuingededrukte vakken worden met een SE afgesloten. De met * aangegeven vakken kunnen ook met een CE worden afgesloten. De gegevens zijn van 2007. De gebruikte afkortingen BB (Basisberoepsgerichte leerweg), KB (Kaderberoepsgerichte leerweg), GL (Gemengde leerweg) en TL (Theoretische leerweg) slaan op leerwegen binnen het vmbo.
vmbo BB en KB
Nederlands
Frans
Duits
Engels
aardrijkskunde
administratie
biologie
bouw-breed
bouwtechniek metselen
bouwtechniek schilderen
bouwtechniek timmeren
consumptief bakken
consumptief breed
consumptief horeca
economie
elektrotechniek
geschiedenis
grafische techniek
grafimedia (schoolexamen)
handel en administratie
handel en verkoop
ICT-route (schoolexamen)
instalektro
installatietechniek
Intersectoraal, technologie en dienstverlening (schoolexamen)
Intersectoraal, technologie en commercie (schoolexamen)
Intersectoraal, dienstverlening en commercie (schoolexamen)
kunstvakken 1 (schoolexamen)
landbouw, agrarische bedrijfseconomie (alleen KB)
landbouw, agrarische techniek (alleen KB)
landbouw, bloembinden en -schikken
landbouw, dierhouderij en -verzorging gezelschapsdieren
landbouw, dierhouderij en -verzorging productiedieren
landbouw, groene ruimte
landbouw, plantenteelt gesloten teelten
landbouw, plantenteelt open teelten
landbouw, verwerking agrarische producten (VAP)
landbouw-breed
lichamelijke opvoeding* (schoolexamen)
maatschappijleer II
metaaltechniek
metalektro
mode en commercie
natuur- en scheikunde I
sport, dienstverlening en veiligheid (schoolexamen)
techniek breed
transport en logistiek
uiterlijke verzorging
verzorging
voertuigentechniek
wiskunde
zorg en welzijn breed
vmbo GL
Arabisch
Duits
Engels
Frans
Fries
Nederlands
Spaans
Turks
aardrijkskunde
administratie
biologie
bouw-breed
bouwtechniek metselen
bouwtechniek schilderen
bouwtechniek timmeren
consumptief bakken
consumptief breed
consumptief horeca
economie
elektrotechniek
geschiedenis
grafische techniek
handel en administratie
handel en verkoop
instalektro
installatietechniek
kunstvakken 1 (schoolexamen)
kunstvakken 2 beeldende vakken-audiovisuele vormgeving
kunstvakken 2 beeldende vakken-film
kunstvakken 2 beeldende vakken-foto
kunstvakken 2 beeldende vakken-handvaardigheid
kunstvakken 2 beeldende vakken-handvaardigheid/textiele werkvormen
kunstvakken 2 beeldende vakken-tekenen
kunstvakken 2 dans
kunstvakken 2 drama
kunstvakken 2 muziek
landbouw, bloembinden en -schikken
landbouw, dierhouderij en -verzorging gezelschapsdieren
landbouw, dierhouderij en -verzorging productiedieren
landbouw, groene ruimte
landbouw, plantenteelt gesloten teelten
landbouw, plantenteelt open teelten
landbouw, verwerking agrarische producten (VAP)
landbouw-breed
lichamelijke opvoeding* (schoolexamen)
maatschappijleer II
metaaltechniek
metalektro
mode en commercie
natuur- en scheikunde I
natuur- en scheikunde II
technologie sector zorg en welzijn (schoolexamen)
technologie sector economie (schoolexamen)
technologie sector techniek (schoolexamen)
transport en logistiek
uiterlijke verzorging
verzorging
voertuigentechniek
wiskunde
zorg en welzijn breed
vmbo TL
Arabisch
Duits
Engels
Frans
Fries
Nederlands
Spaans
Turks
aardrijkskunde
biologie
economie
geschiedenis
kunstvakken 1 (schoolexamen)
kunstvakken 2 beeldende vakken-audiovisuele vormgeving
kunstvakken 2 beeldende vakken-film
kunstvakken 2 beeldende vakken-foto
kunstvakken 2 beeldende vakken-handvaardigheid
kunstvakken 2 beeldende vakken-handvaardigheid/textiele werkvormen
kunstvakken 2 beeldende vakken-tekenen
kunstvakken 2 dans
kunstvakken 2 drama
kunstvakken 2 muziek
lichamelijke opvoeding* (schoolexamen)
maatschappijleer II
natuur- en scheikunde I
natuur- en scheikunde II
wiskunde
havo
Arabisch 1,2
Duits 1,2
Engels
Frans 1,2
Fries 1
Fries 1,2
Nederlands
Russisch 1,2
Spaans 1,2
Turks 1,2
aardrijkskunde
biologie
ckv 2
economie 1
economie 1,2
filosofie
geschiedenis
maatschappijleer
management en organisatie
ckv 3 (muziek)
ckv 3 (beeldende vorming)
natuurkunde 1
natuurkunde 1,2
scheikunde
wiskunde A1,2
wiskunde B1
wiskunde B1,2
vwo
Arabisch
Duits 1,2
Engels
Frans 1,2
Fries
Grieks
Latijn
Nederlands
Russisch
Spaans
Turks
aardrijkskunde
biologie 1,2
ckv 2
economie 1
economie 1,2
filosofie
geschiedenis
maatschappijleer
management en organisatie
muziek
natuurkunde 1
natuurkunde 1,2
scheikunde 1
scheikunde 1,2
tekenen, handenarbeid, textiele werkvormen
wiskunde A1
wiskunde A1,2
wiskunde B1
wiskunde B1,2
Het Schoolexamen van middelbare en secundaire scholen.
Het rijexamen, om een rijbewijs te halen.
Het eindexamen van middelbare scholen in Nederland.
Het eindexamen is het afsluitende examen van een studierichting of opleiding.
In Nederland wordt daarmee doorgaans bedoeld: het Centraal Examen ter afsluiting van een opleiding (vmbo, havo, vwo) aan het voortgezet onderwijs.

vmbo
In het vmbo is het eindexamen als volgt samengesteld:
Basisberoepsgerichte leerweg (BB) een CSPE (centraal schriftelijk en praktisch examen) en een CSE (centraal schriftelijk examen) uitsluitend voor de AVO-vakken;
Kaderberoepsgerichte leerweg (KB) een CIE (centraal integratieve eindtoets) voor het beroepsgerichte vak en een CSE (centraal schriftelijk examen) voor het beroepsgerichte vak en voor de AVO-vakken. De school kan met ingang van het schooljaar 2005-2006 er voor kiezen om het examen van het beroepsgerichte vak een CSPE in plaats van een CIE en CSE aan te bieden;
Theoretische leerweg (TL) een CSE (centraal schriftelijk examen) voor de AVO-vakken.
Examenpakket vmbo
Afhankelijk van de gekozen vakrichting zijn de volgende examenvakken verplicht:
Basis- en kaderberoepsgerichte leerweg
sector techniek:
verplicht: Ne, En, Ma, Wi, Nask1, afd vak, KV1, LO
sector economie:
verplicht: Ne, En, Ma, Ec, afd vak, KV1, LO, plus een nog niet gekozen vak:
keuze: Fa / Du of Wi
sector landbouw:
verplicht: Ne, En, Ma, Wi, afd vak, KV1, LO, plus een nog niet gekozen vak:
keuze: Nask1 of Bi
sector zorg en welzijn:
verplicht: Ne, En, Ma, Bi, afd vak, KV1, LO, plus een nog niet gekozen vak:
keuze: Wi of Ak of Ma2 of Gs
theoretische leerweg:
verplicht: Ne, En, Ma, KV1, LO, plus:
sector techniek: Wi + Nask1 + 2 uit Fa / Du / Bi / Ec / Ak / Gs / Ma2 / Nask2
sector zorg en welzijn: Bi + Wi of Ak of Gs of Ma2 + 2 uit Fa / Du / Wi / Nask1 / Ec / Ak / Gs / Ma2 / Nask2
sector economie: Ec + Fa of Du of Wi + 2 uit Fa / Du / Wi / Nask1 / Bi / Ak / Gs / Ma2 / Nask2
sector landbouw: Wi + Nask1 of Bi + 2 uit Fa / Du / Nask1 / Bi / Ec / Ak / Gs / Ma2 / Nask2
leerwerktraject (BB):
verplicht: Ne + afd vak
Scholieren die klachten hebben over vragen, organisatie etc. bij het examen kunnen contact opnemen met het Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS).
Hoger onderwijs
In het hoger onderwijs omvat een eindexamen dikwijls een eindwerk. In de nieuwe bachelor-masterstructuur is de "meesterproef" zelfs een verplicht onderdeel van alle Master-opleidingen. Voor HBO-instellingen lopen studenten op de afstudeerstage en hebben een afstudeerscriptie afgeleverd.
De examens voor de centrale examencommissie in Vlaanderen.
De Examencommissie van de Vlaamse Gemeenschap, vroeger de Middenjury, is een instelling die examens inricht voor iedereen die om de een of andere reden geen diploma heeft behaald in het gewone onderwijssysteem, bijvoorbeeld door schoolmoeheid of een bewuste keuze voor huisonderwijs.
Kandidaten bereiden zich op de examens voor door de leerstof zelf en/of met de hulp van anderen in te studeren. Dit kan in de vorm van privé-onderwijs, volwassenenonderwijs of schriftelijke cursussen (bijvoorbeeld Begeleid individueel studeren). Op die manier kan men bij de afdelingen van de examencommissie verschillende getuigschriften en diploma's behalen, variërend van een getuigschrift van het basisonderwijs tot het diploma secundair onderwijs.
In het hoger onderwijs kan men zich voor elke (erkende) studierichting inschrijven met een 'examencontract'. Men volgt dan niet de lessen, maar legt wel examen af.
Daarnaast bestaan er ook bij andere ministeries examencommissies voor de toelating tot bepaalde beroepen, bijvoorbeeld: boswachter, griffier, landmeter, verkeersleider, sluiswachter, enzovoort.
Nederland kent iets dergelijks voor het voortgezet onderwijs: de Staatsexamencommissie.
Indeling
Momententeel (2007-2008) bestaan er vier afdelingen.
de EERSTE afdeling leidt tot:
het getuigschrift van de eerste graad (basisopties en beroepsvoorbereidend leerjaar)
het getuigschrift van de tweede graad (alle onderwijsvormen)
de TWEEDE leidt tot: ASO
het diploma secundair onderwijs - algemeen secundair onderwijs
getuigschrift over de basiskennis van het bedrijfsbeheer
het DERDE tot: TSO-KSO-BSO
het diploma secundair onderwijs - technisch secundair onderwijs, kunstsecundair onderwijs en beroepssecundair onderwijs
getuigschrift over de basiskennis van het bedrijfsbeheer
het VIERDE tot:
het diploma in de ziekenhuisverpleegkunde
het diploma in de psychiatrische verpleegkunde
het toelatingsattest tot de vierde graad van het secundair onderwijs
Actuel informatie is af te halen op de officiële website. Daar staan leerprogramma's, voorbeelden en verder informatie te download.
De examens aan een hogeschool of universiteit.
Een hogeschool is een onderwijsinstelling voor hoger onderwijs.
Organisatie hogescholen in Nederland en België
Het type onderwijs dat in een hogeschool wordt georganiseerd is in Nederland en Vlaanderen verschillend. In Nederland is een hogeschool een instituut voor hoger beroepsonderwijs. In Vlaanderen is een hogeschool verantwoordelijk voor alle hoger onderwijs buiten de universiteit: de professionele bachelor-opleidingen (het vroegere hoger onderwijs één cyclus of graduaat) en de academische bachelors en -masters die voorheen als hoger onderwijs twee cycli werden georganiseerd.
Vergelijk Hogeschool en College
Soortgelijk aan hogeschool in Nederland en Vlaanderen is de College in de Verenigde Staten. Een Amerikaanse college is een instituut voor hoger onderwijs, welke geaccrediteerd is om academische graden te verlenen. Echter, het is kleiner dan een universiteit en verleent alleen associate of bachelor degrees. Daarentegen is een Highschool in de Verenigde Staten echter geen 'hogeschool' maar synoniem aan Voortgezet onderwijs in Nederland of Secundair onderwijs in Vlaanderen.
Overzicht hogescholen
Zie ook: Lijst van hogeronderwijsinstellingen in België en Lijst van hogeronderwijsinstellingen in Nederland
Vlaamse hogescholen
Hieronder staan alle 22 hogescholen in Vlaanderen die zijn lid van VLHORA (de Vlaamse Hogescholenraad) of erkend zijn bij de Vlaamse overheid (Departement Onderwijs) als hogeschool:
Arteveldehogeschool (Gent)
EHSAL - Europese Hogeschool Brussel (Brussel)
Erasmushogeschool Brussel (Brussel)
Groep T Hogeschool (Leuven)
Hogere Zeevaartschool Antwerpen (Antwerpen)
Hogeschool Antwerpen (Antwerpen)
Hogeschool Gent (Gent)
Hogeschool Sint-Lukas Brussel (Brussel)
Hogeschool voor Wetenschap & Kunst (Brussel-Gent-Leuven-Mechelen)
Hogeschool West-Vlaanderen (Brugge-Oostende-Kortrijk)
IRIS Hogeschool Brussel (Brussel)
Karel de Grote-Hogeschool (Antwerpen)
KHBO - Katholieke Hogeschool Brugge-Oostende (Brugge)
Katholieke Hogeschool Brussel (Brussel)
Katholieke Hogeschool Kempen (Geel)
Katholieke Hogeschool Leuven (Leuven - Diest)
Katholieke Hogeschool Limburg (Diepenbeek)
Katholieke Hogeschool Mechelen (Mechelen)
Katholieke Hogeschool Sint-Lieven (Gent)
KATHO - Katholieke Hogeschool Zuidwest-Vlaanderen (Kortrijk)
Lessius Hogeschool (Antwerpen)
Plantijn-Hogeschool van de provincie Antwerpen (Antwerpen)
Provinciale Hogeschool Limburg (Hasselt)
XIOS Hogeschool Limburg (Diepenbeek)
Veel van de bovenstaande hogescholen zijn in 1995-1996 ontstaan door fusie en samenvoeging van voorheen een veel groter aantal afzonderlijke hogescholen, zoals conservatoria, normaalscholen, verpleegstersscholen, scholen voor industrieel ingenieurs, tolken, handelshogescholen, technische hogescholen, landbouwhogescholen, etc.
Enkele scholen in het Vlaamse en Brusselse landsgedeelte worden evenwel niet georganiseerd van overheidswege uit en zijn als dusdanig niet erkend, doch bieden zij op zowel Bachelor als Master niveau opleidingen aan die voornamelijk in het Engels doorgaan.
Antwerp International Business School (Antwerpen)
BBA Business School of Hotel Management (Brussel)
Boston University (Brussel)
Brussels Business School (Brussel)
United Business Institutes (Brussel)
Franstalige hogescholen in België
Haute Ecole "Francisco Ferrer" de la Ville de Bruxelles
Haute Ecole "Galilée" (Bruxelles)
Haute Ecole de la Communauté Française "Paul Henri Spaak" (Brussel)
Haute Ecole "Lucia De Brouckère" (Brussel)
Haute Ecole Libre de Bruxelles "Iliya Prigogine" (HELB)
Haute Ecole ICHEC – ISC Saint-Louis - ISFSC (Brussel)
Haute Ecole de Bruxelles (HEB)
Haute Ecole EPHEC (Bruxelles)
Haute Ecole "Léonard de Vinci" (Brussel)
Haute Ecole Institut Supérieur d'Enseignement Libre Liégeois (ISELL)
Haute Ecole de la Ville de Liège
Haute Ecole Mosane d'Enseignement Supérieur (HEMES) (Luik)
Haute Ecole de la Province de Liège "André Vésale"
Haute Ecole de la Province de Liège "Rennequin Sualem"
Haute Ecole de la Province de Liège "Léon-Eli Troclet"
Haute Ecole de la Province de Namur (Namen)
Haute Ecole de la Communauté Française de Namur "Albert Jacquard"
Haute Ecole d'Enseignement Supérieur de Namur (IESN)
Haute Ecole Namuroise Catholique (HENaC)
Haute Ecole Provinciale de Charleroi - Université du Travail
Haute Ecole Catholique Charleroi-Europe
Haute Ecole de la Communauté Française du Luxembourg "Shuman" (Aarlen)
Haute Ecole Catholique du Luxembourg "Blaise Pascal" (Aarlen)
Haute Ecole de la Communauté Française du Hainaut (Bergen)
Haute Ecole Provinciale de Mons-Borinage
Haute Ecole "Roi-Baudouin" (Bergen)
Haute Ecole Libre du Hainaut-Occidental (HELHO) (Doornik)
Haute Ecole provinciale du Hainaut-Occidental (HEPHO) (Doornik)

Nederlandse hogescholen
Een hogeschool is in Nederland toegankelijk wanneer men minimaal een MBO- of Havo-diploma in het bezit heeft. Vóór de invoering van de mammoetwet was hier een hbs-diploma voor nodig. De precieze definitie van wat een hogeschool is en wat niet, heeft door de tijd heen verschillende veranderingen ondergaan. Zo kende men in Nederland ooit de Technische Hogeschool Delft, Landbouwhogeschool Wageningen en de Nederlandse Economische Hogeschool, toen technische en economische opleidingen nog niet als universitair beschouwd werden. Toen deze instellingen (die al op universitair niveau onderwijs verzorgden) zich universiteit mochten noemen, konden instellingen voor hoger beroepsonderwijs zich "hogeschool" gaan noemen.
Hogescholen in Nederland kunnen worden erkend door het Nederlandse Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. Een hogeschool kan 'bekostigd' of 'aangewezen' zijn. In het eerste geval ontvangt de hogeschool financiering van de overheid, voor de andere houdt de registratie slechts erkenning in. De lijst met bekostigde hogescholen is als bijlage opgenomen in de Wet op het Hoger Onderwijs en Wetenschappelijk Onderzoek (WHW). Alle erkende opleidingen dienen volgens de WHW geregistreerd te staan in het Centraal Register Opleidingen Hoger Onderwijs (CROHO). Hierbij wordt aangegeven of de opleiding 'bekostigd' of 'aangewezen' is. Er is een verschil tussen de status van de hogeschool en de opleiding. Het is daarom mogelijk dat een aangewezen opleiding geregistreerd staat bij een bekostigde hogeschool.
Van de hogescholen die bekostigd worden is een deel erkend lid van de HBO-raad (vereniging van hogescholen in Nederland).
Bekostigde hogescholen en lid van de HBO-raad:
Aeres Groep Christelijke Hogeschool Dronten (Dronten)
Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten (Amsterdam)
ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten (Arnhem)
Avans Hogeschool (Breda, 's-Hertogenbosch, Tilburg)
Christelijke Hogeschool Ede (Ede)
Christelijke Hogeschool Nederland (Leeuwarden)
Christelijke Hogeschool Windesheim (Zwolle)
Codarts, Hogeschool voor de Kunsten (Rotterdam)
Design Academy Eindhoven (Eindhoven)
Fontys Hogescholen (Eindhoven, Tilburg, Venlo, 's-Hertogenbosch, Veghel, Sittard, Roermond, Amsterdam & Wageningen)
Gereformeerde Hogeschool (Zwolle)
Gerrit Rietveld Academie (Amsterdam)
Haagse Hogeschool / Technische Hogeschool Rijswijk (Den Haag, Rijswijk)
Hanzehogeschool Groningen (Groningen)
HAS Den Bosch ('s-Hertogenbosch)
Hogeschool Domstad, katholieke lerarenopleiding basisonderwijs (Utrecht)
Hogeschool Drenthe (Emmen, Assen & Meppel)
Hogeschool Driestar educatief (Gouda)
Hogeschool Edith Stein/Onderwijscentrum Twente (Hengelo)
Hogeschool Helicon (Zeist)
Hogeschool INHOLLAND (Alkmaar, Delft, Den Haag, Diemen, Haarlem & Rotterdam)
Hogeschool IPABO Amsterdam Alkmaar (Amsterdam)
Hogeschool Larenstein (Velp)
Hogeschool Leiden (Leiden/Rotterdam)
Hogeschool Rotterdam (Rotterdam)
Hogeschool Utrecht (Utrecht)
Hogeschool van Amsterdam (Amsterdam)
Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (Arnhem, Nijmegen; HAN)
Hogeschool van Beeldende Kunsten, Muziek en Dans (Den Haag)
Hogeschool Van Hall Larenstein (Leeuwarden, Velp & Wageningen)
Hogeschool voor de Kunsten Utrecht (Utrecht; HKU)
Hogeschool Zeeland (Vlissingen, Terneuzen)
Hogeschool Zuyd (Heerlen, Maastricht & Sittard)
Hotelschool Den Haag (Den Haag)
Interactum p/a Hogeschool Domstad (Utrecht)
Iselinge Educatieve faculteit (Doetinchem)
Katholieke PABO Zwolle (Zwolle)
NHTV internationale hogeschool Breda (Breda)
Noordelijke Hogeschool Leeuwarden (Leeuwarden)
PC Hogeschool Marnix Academie(Utrecht)
Pedagogische Hogeschool De Kempel (Helmond)
Saxion Hogescholen (Enschede, Deventer, Apeldoorn)
Stoas Hogeschool (Dronten, 's-Hertogenbosch, Wageningen)
Van Hall Instituut (Leeuwarden)
Bekostigde hogescholen niet lid van de HBO-raad:
Christelijke Agrarische Hogeschool (Dronten)
Hogeschool Diedenoort (Wageningen)
Hogeschool voor Economische Studies (HES, Amsterdam)
Aangewezen hogescholen die zijn erkend door de overheid maar geen financiering ontvangen:
Azusa theologische hogeschool (Amsterdam)
B.V. Hogeschool Delta (Deventer)
Bourdon Hogeschool voor Muziek (Gouda)
Business School Nederland/ Business School Netherlands (Buren)
EuroCollege Hogeschool (Rotterdam)
Instituut Brouwer (Almere)
ITV Hogeschool voor Tolken en Vertalen (Utrecht)
HBO Nederland (Arnhem)
Hogeschool Dirksen B.V. (Arnhem)
Hogeschool DOC (Alkmaar, Eindhoven, Emmen, Rotterdam)
Hogeschool GEO (Apeldoorn)
Hogeschool Hanzesteden (Deventer)
Hogeschool ISBW B.V. (Utrecht)
Hogeschool IVA Driebergen (Driebergen)
Hogeschool KBK (Rotterdam)
Hogeschool NCOI (Doetinchem, Rotterdam)
Hogeschool Management Documentaire Informatievoorziening (HMDI, Woerden)
Hogeschool Notenboom (Eindhoven)
Hogeschool Praehep (Almere)
Hogeschool Rens & Rens (Hilversum, in 2005 failliet gegaan)
Hogeschool Schoevers (Den Haag)
Hogeschool Schumann Akademie (Zwolle)
Hogeschool Thim van der Laan (Nieuwegein)
Hogeschool Thorbecke (Almelo)
Hogeschool Tio (Hengelo)
Hogeschool West-Nederland voor Vertaler en Tolk (Den Haag)
Hogeschool Wittenborg (Deventer)
InterCollege Business School (Utrecht en Den Haag)
LOI Hogeschool (Leiderdorp)
Markus Verbeek Opleidingen Stichting Hoger Onderwijs (Amsterdam)
Nationale Luchtvaart School (Beek)
NEA Transport Hogeschool (Utrecht)
NTA-Academie (Groningen)
Hogeschool NTI (Leiden)
PBNA-HBO (Arnhem)
Stichting ABC Hogeschool Dordrecht en Omstreken (Dordrecht)
Stichting Hieronymus Hogeschool voor Vertalen (Arnhem, Utrecht)
Stichting Hogere Opleidingen 'Bandoera' (Groningen)
Stichting Hoger Onderwijs NOVI (Amsterdam)
Stichting Hoger Onderwijs voor Bedrijfskundige Informatiekunde (Amsterdam)
Stichting Amsterdamse Balletacademie (Amsterdam)
TMO, Hogeschool voor Modemanagement (Doorn)
Het toelatingsexamen voor opleidingen (bijvoorbeeld in het kunstonderwijs) of beroepen (bijvoorbeeld voor de Politie).
Een toelatingsexamen is een examen waarbij de deelnemer na het voldoende afleggen wordt toegelaten tot bijvoorbeeld een opleiding of beroep of club.
In het Nederlands en Vlaams schoolsysteem worden toelatingsexamens onder meer toegepast op leerlingen die toegang willen tot een conservatorium of kunstacademie. Ook voor toelating tot een topsportschool geldt een streng toelatingsexamen.
In het Vlaamse hoger onderwijs zijn sommige opleidingen slechts toegankelijk na toelatingsexamen, zo bijvoorbeeld de Koninklijke Militaire School en de opleiding veearts en (tand-)arts. Ook alle hoger kunstonderwijs kan pas na een toelatingsexamen, daar meestal auditie genoemd.
Het tegenovergestelde is een eindexamen wat afsluitende examen is van een studierichting of opleiding.
Het Centraal Examen van middelbare scholen in Nederland.
Het Centraal Examen (CE) is het afsluitende eindexamen van het Voortgezet onderwijs in Nederland.
Voor Vlaanderen, zie centrale examencommissie.
Inhoud [verbergen]
1 Wanneer
2 Soorten
3 Vakken met een Centraal Examen
3.1 vmbo BB en KB
3.2 vmbo GL
3.3 vmbo TL
3.4 havo
3.5 vwo
4 Bronnen/noten/referenties
5 Zie ook
6 Externe links
Wanneer
Het praktijkgedeelte van het CE (voor vmbo BB en KB) begint eind maart/begin april.
Het schriftelijke gedeelte van het CE wordt afgenomen in 3 tijdvakken.
Het eerste tijdvak is in de tweede helft van mei. Hierin worden voor iedereen alle examens afgenomen, op de scholen en vavo-instellingen (volwassenenonderwijs).
Het tweede tijdvak is in de tweede helft van juni. Deze duurde in 2005 slechts 3 dagen. Dit tijdvak is bedoeld voor kandidaten die door overmacht tijdens het eerste tijdvak niet een of meerdere examens konden afleggen of voor herkansingen. De examens worden voor bepaalde vakken door de scholen/vavo-instellingen afgenomen, en voor bepaalde vakken door de staatsexamencommissie.
Het derde tijdvak vindt plaats in de tweede helft van augustus. Hierin worden de examens uitsluitend door de staatsexamencommissie afgenomen. Het derde tijdvak is, net als het tweede, voor kandidaten die het examen nog niet hebben kunnen voltooien, of nog een herkansing te goed hebben.
Soorten
Het CE kent verschillende soorten toetsen.
Het vmbo BB en KB kennen voor de praktijkvakken een CSPE (Centraal Schriftelijk en Praktisch examen) en uitsluitend voor de AVO-vakken (Algemeen Vormende vakken) een CSE (Centraal Schriftelijk Examen).
vmbo GL, vmbo TL, havo en vwo hebben alleen een CSE (Centraal Schriftelijk Examen)
In het vmbo geldt voor enkele nieuwe beroepsgerichte vakken, zoals grafimedia, techniek-breed, technologie in de gemengde leerweg, ict-route, SDV (sport, dienstverlening en veiligheid) en drie intersectorale vakken een SPE (Schriftelijk en Praktisch examen). Dit examen vormt, ondanks dat het centraal wordt afgenomen, een onderdeel van het schoolexamen.
Vakken met een Centraal Examen
De schuingededrukte vakken worden met een SE afgesloten. De met * aangegeven vakken kunnen ook met een CE worden afgesloten. De gegevens zijn van 2007. De gebruikte afkortingen BB (Basisberoepsgerichte leerweg), KB (Kaderberoepsgerichte leerweg), GL (Gemengde leerweg) en TL (Theoretische leerweg) slaan op leerwegen binnen het vmbo.
vmbo BB en KB
Nederlands
Frans
Duits
Engels
aardrijkskunde
administratie
biologie
bouw-breed
bouwtechniek metselen
bouwtechniek schilderen
bouwtechniek timmeren
consumptief bakken
consumptief breed
consumptief horeca
economie
elektrotechniek
geschiedenis
grafische techniek
grafimedia (schoolexamen)
handel en administratie
handel en verkoop
ICT-route (schoolexamen)
instalektro
installatietechniek
Intersectoraal, technologie en dienstverlening (schoolexamen)
Intersectoraal, technologie en commercie (schoolexamen)
Intersectoraal, dienstverlening en commercie (schoolexamen)
kunstvakken 1 (schoolexamen)
landbouw, agrarische bedrijfseconomie (alleen KB)
landbouw, agrarische techniek (alleen KB)
landbouw, bloembinden en -schikken
landbouw, dierhouderij en -verzorging gezelschapsdieren
landbouw, dierhouderij en -verzorging productiedieren
landbouw, groene ruimte
landbouw, plantenteelt gesloten teelten
landbouw, plantenteelt open teelten
landbouw, verwerking agrarische producten (VAP)
landbouw-breed
lichamelijke opvoeding* (schoolexamen)
maatschappijleer II
metaaltechniek
metalektro
mode en commercie
natuur- en scheikunde I
sport, dienstverlening en veiligheid (schoolexamen)
techniek breed
transport en logistiek
uiterlijke verzorging
verzorging
voertuigentechniek
wiskunde
zorg en welzijn breed
vmbo GL
Arabisch
Duits
Engels
Frans
Fries
Nederlands
Spaans
Turks
aardrijkskunde
administratie
biologie
bouw-breed
bouwtechniek metselen
bouwtechniek schilderen
bouwtechniek timmeren
consumptief bakken
consumptief breed
consumptief horeca
economie
elektrotechniek
geschiedenis
grafische techniek
handel en administratie
handel en verkoop
instalektro
installatietechniek
kunstvakken 1 (schoolexamen)
kunstvakken 2 beeldende vakken-audiovisuele vormgeving
kunstvakken 2 beeldende vakken-film
kunstvakken 2 beeldende vakken-foto
kunstvakken 2 beeldende vakken-handvaardigheid
kunstvakken 2 beeldende vakken-handvaardigheid/textiele werkvormen
kunstvakken 2 beeldende vakken-tekenen
kunstvakken 2 dans
kunstvakken 2 drama
kunstvakken 2 muziek
landbouw, bloembinden en -schikken
landbouw, dierhouderij en -verzorging gezelschapsdieren
landbouw, dierhouderij en -verzorging productiedieren
landbouw, groene ruimte
landbouw, plantenteelt gesloten teelten
landbouw, plantenteelt open teelten
landbouw, verwerking agrarische producten (VAP)
landbouw-breed
lichamelijke opvoeding* (schoolexamen)
maatschappijleer II
metaaltechniek
metalektro
mode en commercie
natuur- en scheikunde I
natuur- en scheikunde II
technologie sector zorg en welzijn (schoolexamen)
technologie sector economie (schoolexamen)
technologie sector techniek (schoolexamen)
transport en logistiek
uiterlijke verzorging
verzorging
voertuigentechniek
wiskunde
zorg en welzijn breed
vmbo TL
Arabisch
Duits
Engels
Frans
Fries
Nederlands
Spaans
Turks
aardrijkskunde
biologie
economie
geschiedenis
kunstvakken 1 (schoolexamen)
kunstvakken 2 beeldende vakken-audiovisuele vormgeving
kunstvakken 2 beeldende vakken-film
kunstvakken 2 beeldende vakken-foto
kunstvakken 2 beeldende vakken-handvaardigheid
kunstvakken 2 beeldende vakken-handvaardigheid/textiele werkvormen
kunstvakken 2 beeldende vakken-tekenen
kunstvakken 2 dans
kunstvakken 2 drama
kunstvakken 2 muziek
lichamelijke opvoeding* (schoolexamen)
maatschappijleer II
natuur- en scheikunde I
natuur- en scheikunde II
wiskunde
havo
Arabisch 1,2
Duits 1,2
Engels
Frans 1,2
Fries 1
Fries 1,2
Nederlands
Russisch 1,2
Spaans 1,2
Turks 1,2
aardrijkskunde
biologie
ckv 2
economie 1
economie 1,2
filosofie
geschiedenis
maatschappijleer
management en organisatie
ckv 3 (muziek)
ckv 3 (beeldende vorming)
natuurkunde 1
natuurkunde 1,2
scheikunde
wiskunde A1,2
wiskunde B1
wiskunde B1,2
vwo
Arabisch
Duits 1,2
Engels
Frans 1,2
Fries
Grieks
Latijn
Nederlands
Russisch
Spaans
Turks
aardrijkskunde
biologie 1,2
ckv 2
economie 1
economie 1,2
filosofie
geschiedenis
maatschappijleer
management en organisatie
muziek
natuurkunde 1
natuurkunde 1,2
scheikunde 1
scheikunde 1,2
tekenen, handenarbeid, textiele werkvormen
wiskunde A1
wiskunde A1,2
wiskunde B1
wiskunde B1,2
Het Schoolexamen van middelbare en secundaire scholen.
Het rijexamen, om een rijbewijs te halen.